Fizyka

 


 

Pomiar wielkości fizycznych

 


     Przedmiotem fizyki doświadczalnej są pomiary wielkości fizycznych oraz poszukiwanie i opis związków (praw fizycznych) między tymi wielkościami.

     Definicja wielkości fizycznej wyraża wzorem matematycznym wielkość definiowaną za pomocą wielkości podstawowych. Taka definicja jest równocześnie przepisem na pomiar tej wielkości. Zmierzyć daną wielkość, to znaczy porównywać wielkość mierzoną z jednostką tej wielkości przyjętą jako wzorzec. Każdej  wielkości fizycznej przypisuje się pewną wartość liczbową, która wskazuje jaką wielokrotnością jej jednostki jest dana wielkość, np. pomiar długości ciała polega na stwierdzeniu ile razy długość jednostkowa (na. w metrach) mieści się w długości tego ciała.

     Proces porównywania wielkości fizycznej z wielkością przyjętą za jednostkę nazywamy pomiarem. Przykładami wielkości fizycznych, za pomocą których opisujemy właściwości obiektów, są: masa, gęstość, temperatura, wymiary geometryczne. Natomiast wielkościami charakteryzującymi zjawiska są: prędkość, przyspieszenie, siła, szybkość zmian temperatury.

     Pomiary wielkości fizycznych, których wartości wyznaczamy bezpośrednio za pomocą odpowiednich przyrządów nazywamy pomiarami prostymi (bezpośrednimi), a wielkości tak wyznaczone wielkościami prostymi. Do takich wielkości zaliczamy wielkości podstawowe, których pomiar polega na porównaniu z wartością przyjętą za jednostkę, np. czas, odległość, kąt, natężenie prądu, masa.

     Istnieją wielkości, których wartości odczytujemy bezpośrednio na skali przyrządu mierzącego inną wielkość fizyczną. Dzięki prostej zależności funkcyjnej przyrząd może być wyskalowany w jednostkach innej wielkości fizycznej niż wielkość mierzona bezpośrednio. Wielkości takie również nazywamy wielkościami prostymi, mimo, że sam pomiar jest pomiarem pośrednim.

     Pomiar złożony polega na wykonaniu (najczęściej równoczesnym) kilku pomiarów prostych. Korzystając z zależności między wielkościami wyznaczonymi bezpośrednio obliczamy wartość wielkości fizycznej, którą nazywamy złożoną, a taki sposób wyznaczenia wielkości fizycznej pomiarem złożonym. Przykładem takiego pomiaru jest pomiar oporu elektrycznego polegający na pomiarze natężenia prądu oraz napięcia na badanej rezystancji. Wartość oporu obliczmy wtedy korzystając z prawa Ohma.

Adam Owsiejczuk

Copyright Sergeant AdOw © 2011 - Wszelkie prawa zastrzeżone. Jakiekolwiek wykorzystywanie tych materiałów tylko za moją wyraźną zgodą.          www.fantastyka-86.pl